કૃષ્ણની નગરી દ્વારકા

By TEAM GUJJUPOST Jun 30, 2024

દ્વારકા એ માત્ર યાત્રાધામ નથી પણ યોગેશ્વર કૃષ્ણની નગરી છે. કોઈપણ ધાર્મિક ગ્રંથમાં કૃષ્ણનો ઉલ્લેખ હોય તો દ્વારકાનું નામ લીધા વિના રહેતું નથી. દ્વારકા હિન્દુઓનું મુખ્ય તીર્થસ્થાન છે. હિંદુ ધાર્મિક ગ્રંથો અનુસાર ભગવાન કૃષ્ણએ અહીં શાસન કર્યું હતું. આથી તેનું મહત્વ વધી જાય છે. કેટલાક ગ્રંથોમાં દ્વારકાને સુવર્ણ નગરી નામ આપવામાં આવ્યું છે. દ્વારકાની સ્થાપના વિશે એવું કહેવાય છે કે આ શહેરની સ્થાપના કારીગરીના દેવ વિશ્વકર્માએ ગુજરાતના દરિયાકાંઠાના વિસ્તારમાં કરી હતી. વિશ્વકર્માના આદેશ પર, શ્રી કૃષ્ણએ તપસ્યા કરી અને સમુદ્ર દેવને જમીન માટે પ્રાર્થના કરી. તેનાથી પ્રસન્ન થઈને સમુદ્રદેવે વીસ યોજન જમીન આપી. જેના પર વિશ્વકર્માએ દ્વારકા શહેરનું નિર્માણ કર્યું. તે કૌશસ્થલી, દ્વારવતી અથવા દ્વારમતી નામથી પણ જાણીતી હતી, પરંતુ ભક્તોને આ દ્વારકા જમીન પર ક્યાંય જોવા મળતી નથી, કારણ કે એવું માનવામાં આવે છે કે શ્રી કૃષ્ણના મૃત્યુ પછી, આ સુવર્ણનગરી સમુદ્રમાં ભળી ગઈ હતી. પરંતુ શ્રી કૃષ્ણની આ નગરીમાં આસ્થા ધરાવતા કેટલાક પુરાતત્વવિદોના પ્રયાસોના પરિણામે દરિયામાં દ્વારકા શહેરની શોધ થઈ છે.

જગત મંદિર – ભગવાન દ્વારકાધીશના આ મંદિરને જગત મંદિર પણ કહે છે, આ મંદિર  2500 વર્ષથી વધુ જૂનું છે. પાંચ માળના આ મંદિરમાં 60 કોતરેલા સ્તંભો છે. ગર્ભગૃહમાં દ્વારકાધીશની સ્થાપના કરવામાં આવી છે.તેમની કાળા રંગની મૂર્તિ ચાર હાથવાળા વિષ્ણુનું સ્વરૂપ છે.

ધર્મગ્રંથોમાં વર્ણવ્યા મુજબ, આ પાણીની અંદરનું શહેર અરબી સમુદ્રના કચ્છના અખાતમાં હજુ પણ અસ્તિત્વ ધરાવે છે. અહીં અંડરવોટર મ્યુઝિયમ બનાવવા અને દ્વારકા જતા યાત્રિકોને આ કૃષ્ણ નગરીના દર્શન કરવા દેવા માટે સરકાર સમક્ષ દરખાસ્ત રજૂ કરવાની પણ યોજના છે.

દ્વારકાથી લગભગ 32 કિમી દૂર દરિયામાં ડૂબી ગયેલો બેટ છે,,, આ “બેટ સંખોદર” પણ કહેવામાં આવે છે. એવું માનવામાં આવે છે કે રામદ્વીપ નામની આ જગ્યા પર શ્રી કૃષ્ણ તેમના પરિવાર સાથે રહેતા હતા. આને મૂળ દ્વારકા પણ કહેવાય છે.

નાગેશ્વર મહાદેવ – દ્વારકાથી લગભગ 12 કિ.મી. દૂર નાગેશ્વર મહાદેવનું મંદિર છે. તે દેશના 12 જ્યોતિર્લિંગોમાંનું એક માનવામાં આવે છે. આ સિવાય નજીકમાં ગોપીતલવ નામનું બીજું એક ધાર્મિક સ્થળ છે.

રૂકમણી મંદિર – લગભગ 12 કિમી. આ લગભગ 1600 વર્ષ જૂનું મંદિર શ્રી કૃષ્ણની પત્ની રુકમણિને સમર્પિત છે. અહીં શંકરાચાર્ય દ્વારા સ્થાપિત પીઠ પણ છે.

આ ધાર્મિક નગરી જામનગર એરપોર્ટ દ્વારા સમગ્ર દેશ સાથે જોડાયેલ છે. જામનગરથી બસ કે ટ્રેન દ્વારા અહીં પહોંચી શકાય છે. અમદાવાદથી આ સ્થળનું અંતર 435 કિમી છે. છે. અહીં યાત્રાળુ પ્રવાસીઓ રાજ્ય પ્રવાસન નિગમના બંગલામાં રહી શકશે. સરકારી ગેસ્ટ હાઉસ પણ છે.

Related Post

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *